Een tv-kijker ben ik niet (dat zeggen 'ze' natuurlijk allemaal maar
in mijn geval is het echt zo) maar zappen doe ik graag en veelvuldig. Zo
geviel het mij onlangs dat ik in een praatprogramma verzeild raakte waar
ze het vraagstuk 'Identiteitscrisis' gevoelig bij de kop hadden. De diepgang
van de levenswijsheden die daar te berde werden gebracht is hooguit met
een Henk v.d. M-pen te beschrijven maar zeker niet in een column te vatten.
Hijgend bleef ik aan het scherm gekluisterd, van doorschakelen kon geen
sprake meer zijn. Aldus vernam ik dat ik - blanke, redelijk gegoede middenklasse-man,
lieve vrouw, twee dochters, 47 jaar - verkeer in de leeftijdsfase waarin
de identiteitscrises onontkoombaar op me af komen. Of dat in mijn persoonlijk
leven inderdaad het geval is, gaat u natuurlijk niets aan, dat ik er in
mijn beroepsleven bij tijd en wijle mee worstel kan ik moeilijk ontkennen.
De goede waarnemer heeft in deze kolommen al eerder uitingen van die existentiële
twijfel kunnen opmerken.
Heeft de operationeel meteoroloog nog toekomst? Hoe lang durft hij
zijn subjectieve ervaring en intuïtie nog slag te laten leveren met
uitkomsten van 'objectieve' numerieke modellen? Van dat soort vragen ongeveer.
Onlangs kreeg ik van een collega die het goed met me voorheeft een overdruk uit 'Gids voor de opleidingspraktijk' van de hand van Prof. dr. G.B.J. Bomers aangereikt en op dat moment vielen me de schellen van de ogen:
"Dingen afleren stuit bij mensen vrijwel altijd op enorme weerstand. De bereidheid om overboord te gooien wat je weet is ook niet niets. Het bekende gezegde luidt immers: 'kennis is macht' en niemand geeft macht zo maar prijs. Ik geloof echter dat het nog dieper zit. Mensen ontlenen hun identiteit en hun zelfconcept voor een belangrijk deel aan de kennis, expertise en ervaring waarover zij beschikken. De gedachte die te moeten opgeven is in psychologisch opzicht levensbedreigend. Er is daarom een formidabele natuurlijke weerstand tegen het accepteren van het 'achterhaald zijn' van je kennis en expertise. Je probeert dus aan te tonen dat de wereld er nog steeds niet buiten kan."
Uit het hand over hand toenemend aantal weerschrijvers, -sprekers en -schouwers in alle vormen van media zou je de indruk kunnen krijgen dat de wereld steeds minder buiten de kennis van meteorologen kan, gezien de ontwikkelingen op het terrein van hyper-, inter- en andere wereldwijde netwerken, verdere verbetering van korte termijn voorspel modules en geautomatiseerde kennissystemen lijkt mij dit echter een wankele basis om de 164 en in de toekomst wellicht 250 leden van onze vereniging brood met beleg op de plank te bezorgen.
Kortom, hulde voor de werkgroep NVBM-congres die mijn identiteitscrisis
op 12 november a.s. poogt te lijf te gaan.
Bilthoven, 13 juli 1994