Een knipsel uit mijn dagblad:
"Blom en Slot vragen zich af of A nu in de war was vorig jaar of dat
de voorspellers het allemaal bij het verkeerde eind hadden. Voor een goede
voorspelling van A zijn twee dingen nodig: een goed model en kennis van
de A-kundige. Na enige exercities concluderen ze dat zowel de voorspellingen
als het model fout waren vorig jaar".
Als meteorologen weten we dat het opstellen van een verwachting een
hachelijke bezigheid is, om over het doen van voorspellingen maar te zwijgen.
Uit het aantal astrologen dat rond de jaarwisseling steeds weer opduikt
in de media zou je kunnen concluderen dat 'voorspellen' toch een profijtelijke
bezigheid en de toekomst kenbaar is.
Dat ik meteorologen en astrologen hier in een adem noem is niet toevallig.
Voor de massa -die zoals u natuurlijk allen weet, dom is- behoren beide
beroepsgroepen tot het gilde der tweede-hands-auto-verkopers, kwakzalvers
en kruidenvrouwtjes.
Als NVBM kunnen we wel proberen dat beeld te veranderen maar we hebben
nu eenmaal te accepteren dat er in Nederland minimaal vijftien miljoen
weerdeskundigen rondlopen en dat een mislukte weersverwachting voor vandaag
morgen in de media breed wordt uitgemeten, aldus het (voor)oordeel bevestigend.
In dit opzicht hebben astrologen het heel wat makkelijker want wie
herinnert zich volgend jaar nog welke voorspellingen er op 31 december
1995 in de krant stonden?
Nee, het doen van voorspellingen is bepaald geen sinecure, vooral niet
als het over de toekomst gaat. Politici die hun lot verbinden aan het toekomstig
aantal werklozen, de groei van het luchtverkeer of de afname van het cellentekort
weten ervan mee te praten.
Waar ik me dan ineens erg kwaad over kan maken is het aanzien dat de
snelle jongens van het internationale bankwezen genieten, de jongens in
het bezit van maatpak, dure auto en multimediale laptop, de jongens (ik
weet niet of er ook meisjes in deze branche actief zijn) die zich bezig
houden met het voorspellen van de rentestand; want daar staat de A uit
het begin van dit verhaal voor.
"De verkeerde inschatting van de rente leidde tot een bloedbad onder
beleggers. De obligatiemarkten maakten een ware crash door, veel kleine
bedrijfjes in hun val met zich meesleurend" gaat het kranteartikel verder.
Zoals gemeld concluderen Blom en Slot (een vrouw) dat zowel de voorspellingen
van de rentestand als het economisch model waarop die voorspellingen waren
gebaseerd, fout waren. Ze doen vervolgens enkele aanbevelingen om het model
te verbeteren maar tekenen daarbij aan dat het gedrag van bepaalde (zogenaamde
hedge-)fondsen niet te voorspellen is. 't Lijkt waarempel de atmosfeer
wel.
De slotconclusie van beide onderzoekers zet mij als meteoroloog het meest aan het denken: de economen zijn daarom eens te meer op hun intuïtie aangewezen!
Over piskijkers gesproken!
Bilthoven, 11 januari 1996